...::::مفاهیم: سلول بنیادی چیست؟::::...
اغلب سلولهای بدن انسان عملا قادر به تقسیم نیستند و بسیاری از زمان تولد تا مرگ شخص بدون تقسیم شدن حضور دارند.
البته بعضی بافتهای بدن نظیر خون، پوست و لوله گوارش دارای چرخه بازسازی سریعی هستند و در هر روز ممکن است چندین سلول جدید بسازند. به عنوان مثال یک مرد متوسط با وزن 70 کیلوگرم در هر روز 1011×2 سلول خونی می سازد. همچنین روزانه میلیونها سلول پوستی و گوارشی ساخته می شود. سلولهای بنیادی سلولهایی هستند که قادر به همانندسازی خود هستند و نیز می توانند طی فرایند تمایز به یک یا انواعی از سلولهای بالغ تبدیل شوند.
به طور کلی سلولهای بنیادی به سه دسته تقسیم میشوند:
سلولهای بنیادی بزرگسال (Adult stem cells)،
سلولهای بنیادی جنینی (Embryonic stem cells)
سلولهای بنیادی بند ناف (Umbilical cord stem cells).
سلولهای بنیادی بزرگسال مانند همه سلولهای بنیادی دیگر دو ویژگی مشترک دارند؛ اول اینکه قادر به ساخت کپی های خود به مدت طولانی می باشند و دوم اینکه می توانند به سلولهای بالغی با خصوصیات مورفولوژیک شناخته شده و با عملکرد اختصاصی تبدیل شوند.
این سلولها قادر نیستند به همه نوع سلول تمایز پیدا کنند بلکه تنها قادرند به سلولهای بالغ همان بافتی که در آن هستند تبدیل شوند (مثلا سلولهای بنیادی مغز استخوان که به سلولهای خونی تبدیل می شوند). سلولهای بنیادی بزرگسال بسیار کم و نادر هستند به عنوان مثال از هر 10 تا 15 هزار سلول مغز استخوان تنها یک سلول از نوع سلولهای بنیادی است. منشا و چگونگی شکل گیری این سلولها به طور دقیق مشخص نیست و فرضیات مختلفی برای آن مطرح شده است از جمله اینکه این سلولها در هنگام تمایز جدا از بقیه مانده و تمایز نیافته اند. امروزه سلولهای بنیادی از بافتهای مختلفی از جمله خون، مغز، نخاع، لوله گوارش، پوست، عضلات و غیره جدا شدهاند.
نام سلولهای بنیادی جنینی (رویانی) از منشا آنها یعنی رویان گرفته شده است. در واقع این سلولها از یکی از مراحل ابتدایی تشکیل و توسعه جنین بنام مرحله بلاستوسیتی گرفته می شوند. به طور اختصاصی سلولهای بنیادی جنینی از توده سلولی درونی بلاستوسیت در مرحله پیش از لانه گزینی در دیواره رحم به دست می آیند. این سلولها هم قادر به همانندسازی خود هستند و هم قادرند به انواعی از سلولهای مختلف تمایز یابند.
دسته سوم سلولهای بنیادی سلولهای بند ناف هستند که همانطور که از نامشان بر می آید از خون بند ناف در هنگام وضع حمل جدا می شوند و قابل نگهداری هستند تا در آینده در صورت لزوم برای همان بچه یا اعضای خانواده وی و یا برای شخص دیگری استفاده شوند.
امروزه محققان در حال بررسی و آزمایش امکان کاربرد سلولهای بنیادی در درمان بیماریهای مختلف می باشند. از جمله بیماریهایی را که امیدهای زیادی به درمان آنها می رود می توان به آلزایمر و پارکینسون، آسیبهای نخاعی، دیابتها (از طریق جایگزین نمودن سلولهای پانکراتیک ترشح کننده انسولین)، بیماریهای کرونری قلب (با جایگزینی سلولهای ماهیچه ای قلب)، بیماریهای کبدی مثل سیروز و غیره اشاره نمود.
*دکتر رضا کاظمی اسکویی
دستیار تخصصی بیوتکنولوژی دارویی
دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
درباره سلول هاي بنيادي
سلولهاي بنيادي داراي دو ويژگي اساسي يعني توانايي تقسيم شدن و توليد سلولهايي با خواص يكسان و ايجاد انواع سلولهاي تمايز يافته هستند. براساس توان تمايزي، سلولها را ميتوان به انواع ذيل تقسيم كرد:
1) سلولهاي همه توان: اين سلولها ميتوانند همه سلولها اعم از سلولهاي فرد و سلولهاي برون جنيني (جفت) را بسازند مانند سلول تخم و يا هريك از سلولهاي يك جنين دو سلولي كه هر سلول آن ميتواند يك فرد كامل را بسازد.
2) سلولهاي پرتوان: سلولهايي هستند كه ميتواند غالب يا همه سلولهاي فرد را بسازند. مثلا سلولهاي بنيادي جنيني تحت شرايط خاص ميتوانند يك فرد را بسازند ولي قادر به ايجاد سلولهاي برون جنيني (جفت) نيستند. سلولهايي كه از گنادهاي جنيني بدست ميآيند و به آن سلولهاي زاينده جنيني گفته ميشود نيز جز اين دسته هستند. سلولهاي تمايز نيافته سرطان جنيني مشتق از تراتوكارسينوما نيز پرتوان هستند. تراتوكارسينوما، تومورهاي تمايز يافته خوشخيم هستند كه داراي جمعيتهاي تمايز نيافته زيادي هستند.
3) سلولهاي چند توان: تعداد محدودتري از انواع سلولي را ميتوانند ايجاد كنند. مانند سلولهاي بنيادي واقع در بافتهاي بزرگسالان
سلولهاي بنيادي با دو ويژگي زيستي، توان نوسازي و قدرت تمایز، توجه محققان را در استفاده از آنها در طب ترميمي و درمان بدخيميها به خود جلب كرده است. به عنوان مثال مغز انسان حاوي سلولهاي بنيادي عصبي نادري است كه در شرايط خاص ميتوان آنها را كشت و افزايش داد. ضمن آنكه ميتوان با استفاده از ريزمحيطهاي خاصي آنها را به طرف سلولهاي مورد نظر تمايز داد
پژوهشكده رويان

گزارش"انجمن آرپی و اشتارگارت ایران _تی یلم"اطلاعات شگفت انگیز درباره چشم:
1-چشم ها بعد از مغز، پیچیده ترین عضو بدن شما هستند.
2- چشم ها بیش از 2 میلیون بخش فعال دارند.
3- چشم ها در هر ساعت 36000 بایت (bits: واحد اندازه گیری اطلاعات) اطلاعات را تهیه می کنند.
4- در شرایط مناسب و صحیح می توانند روشنایی یک منبع نور را در فاصله 5/22 کیلومتری تشخیص دهند.
5- نزدیک به 85 درصد کل معلومات شما از طریق چشم ها به دست می آید.
6- چشم ها از 65 درصد مسیرهای منتهی به مغز استفاده می کنند.
7- چشم ها می توانند فوراً صدها ماهیچه و اندام را در بدن شما فعال کنند.
8- در طی یک عمر طبیعی، چشم ها می توانند مانند یک دوربین، 24 میلیون عکس از دنیای اطرافتان برای شما بگیرند.

9- ماهیچه هایی که از داخل، چشم های شما را حرکت می دهند، قوی ترین عضلات برای این کار هستند. این عضلات 100 برابر قوی تر از مقدار مورد نیاز هستند.

10- کره چشم افراد بزرگسال حدود 5/2 سانتیمتر قطر دارد. از کل سطح کره چشم، فقط یک ششم آن یعنی قسمت جلویی آن در معرض دید قرار دارد.
11- چشم ها تنها قسمتی از بدن هستند که می توانند در هر زمانی صد در صد فعال باشند، شب یا روز و بدون هیچ استراحتی.
پلک های چشم و ماهیچه های خارجی چشم نیاز به استراحت دارند، حالت لیز بودن و نرمی سطح چشم بایستی از نو تجدید شود، ولی خود چشم ها هرگز نیاز به استراحت ندارند.
با این همه، هر چند وقت یک بار به چشم هایتان استراحت دهید.
12-بینایی چشم ها؛با ارزش ترین حس برای شماست.لذا به خوبی از آنها مراقبت کنید و در حفظ سلامتی آنها کوشا باشید.
استفاده از لنزهای تماسی چشم جهت اصلاح عیوب انکساری از سالها قبل در ایران و جهان متداول شده است. این لنزها که روی قرنیه چشم قرار میگیرند انواع مختلفی دارند که بسته به نظر پزشک یکی از آنها برای بیمار تجویز میشود.
اگر چه شرایط استفاده و نحوه نگهداری لنزها ممکن است با هم تفاوتهایی داشته باشد اما نکاتی جهت استفاده از رایجترین نوع لنز که لنز تماسی نرم میباشد.
به گزارش"انجمن آرپی و اشتارگارت ایران - تی یلم"به نقل ازایسنا؛دکتر محمد ملکاحمدی، جراح و متخصص چشم پزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، در خصوص استفاده از لنزهای چشمی اظهار داشت:

به گزارش"انجمن آرپی و اشتارگارت ایران تی یلم"به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، کارشناس ارشد تغذیه و رژیمدرمانی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج ، گفت: ترکیبات "لوتئین" و "گزانتین" موجود در تخممرغ موجب سلامت چشم میشود و افراد سالم میتوانند روزانه یک عدد تخممرغ بخورند.
حفظ توده عضلانی سالمندان با مصرف تخممرغ
سمانه عزیزی افزود: پروتئین تخممرغ نقش مهمی در ایجاد سیری دارد و سالمندان می توانند با نظر پزشک معالج خود برای حفظ توده عضلانی، تخممرغ بخورند.
این کارشناس ارشد تغذیه با اشاره به ترکیبات "کولین" در تخممرغ، عنوان کرد: "کولین" مادهای ضروری برای متابولیسم در بدن است و نقش مهمی در تکامل مغز جنین دارد.
عزیزی اظهارداشت: عامل تولید کلسترول خون، اسیدهای چرب اشباع و ترانس هستند و کلسترول تخممرغ خطری برای سلامت مصرفکنندگان ندارد.
وی یادآور شد: مصرف روزانه یک عدد تخم مرغ در افراد سالم و سه عدد در هفته برای دیابتیها و بیماران قلبی عروقی مفید است.
...::::پنج خاصیت جالب نعنا::::...
درد معده رهایتان نمیکند؟ زود یک جوشانده با نعنا تهیه کنید. یک مشت نعنای تازه را در یک فنجان بریزید و آن را پر از آب جوش بکنید. اجازه دهید نعنا هم به مدت 5 تا 10 دقیقه خیس بخورند و سپس محلول را صاف کنید. کمی عسل به آن اضافه کرده و میل کنید
۵ روش استفاده از نعنای تازه
از نعنای تازه میتوان برای خوشطعم کردن آب، بالا بردن طعم سالاد یا همچنین برای مقابله با استرس و معده درد استفاده کرد.
یکی از سبزیجات معطر ارزشمند و پر خاصیت همین نعنای خودمان است. میتوانید از این سبزی تازه برای خوشطعم کردن آب، بالا بردن طعم سالاد یا همچنین برای مقابله با استرس و معده درد استفاده کنید.
ترکیبات غذایی جدید درست کنید
احتمالاً نعنای تازه یا خشک را به آش اضافه میکنید. توصیه میکنیم هویج، سیبزمینی، بادمجان، لوبیاها و ذرتتان را نیز از طعم مطبوع این سبزی محروم نگذارید. احتمالاً اسم تبولهی جعفری یا همان سالاد لبنانی که با جعفری تهیه میشود را شنیدهاید. به این سالاد مقویتان نعنای تازه هم اضافه کرده و از طعم خوش لحظههایتان لذت ببرید.
نعنای تازه برای تهیهی کرپ کدو
دنبال یک غذا و طعم جدید میگردید که تهیهی آن زیاد هم سخت نباشد؟ چند عدد کدو را له کرده، پنیر له شدهی فتا، خردههای نان تست، یک عدد تخممرغ، موسیر، ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری نعنای تازهی خردشده، نمک و فلفل را مخلوط کرده و به صورت کرپ دربیاورید. رویشان آرد بپاشید و با کمی روغن زیتون سرخ کرده و میل کنید.
نعنا: برای درمان درد معده
درد معده رهایتان نمیکند؟ زود یک جوشانده با نعنا تهیه کنید. یک مشت نعنای تازه را در یک فنجان بریزید و آن را پر از آب جوش بکنید. اجازه دهید نعنا هم به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه خیس بخورند و سپس محلول را صاف کنید. کمی عسل به آن اضافه کرده و میل کنید.
با نعنا پشهها را فراری دهید
اگر با این حشرهکشهای شیمیایی مشکل دارید و دنبال یک حشره کش طبیعی میگردید که به محیطزیست هم آسیب نزنید به سراغ نعنا بروید. اگر شبها پشه نیشتان میزند چند پر نعنا را به دستهایتان بمالید و با خیال راحت بخوابید. یا اینکه میتوانید بر گهای نعنا را در چند جای خانه که مورچه و پشه دارد بریزید تا از شرشان خلاص شوید.
برای خلاص شدن از شر مورچهها
بر گهای نعنا را در جاهایی که مورچه جمع میشود بگذارید تا خیلی زود مورچهها پا به فرار بگذارند. در این صورت نه آنها را کشتهاید و نه اینکه از وجودشان دچار عذاب میشوید.
...::::6خوردنی مفید برای تقویت چشم::::...
بیش از 25 میلیون نفر از مردم جهان به مشکلات و اختلالات بینایی نظیر آب مروارید مبتلا هستند که این مشکلات میتوانند عامل نابینایی در افراد بالای 55 سال باشند.
این بیماری ها اغلب به دلیل پدیده اکسیداسیون و بروز التهاب در چشم ها ایجاد می شوند اما تحقیقات حاکی از آن است که مواد خوراکی حاوی ریزمغذی هایی موسوم به «لوتئین» و «زاگزانتین» می توانند احتمال ابتلا به بیماری های مزمن چشمی را کاهش دهند.
به گزارش"انجمن آرپی و اشتارگارت ایران - تی یلم"به نقل از ایسنا؛ریدرز دایجست اظهارکرد:در برخی مطالعات نیز آشکار شده است که رژیم غذایی حاوی ویتامین ث و ای، بتاکاروتن، روی و اسیدهای چرب امگا 3 می تواند از بیماری های چشمی ناشی از افزایش سن و سالخوردگی پیشگیری کند. برخی از خوردنی های مفید در این زمینه عبارتند از:
- کلم پیچ: کلم پیچ منبعی غنی از آنتی اکسیدان ها و ویتامین هایی است که مصرف آن برای مقابله با سرطان ضروری است. همچنین این سبزی حاوی مقدار قابل توجهی بتاکاروتن، لوتئین و زاگزانتین است.
- ذرت: این ماده خوراکی نیز حاوی لوتئین و زاگزانتین بوده و در درمان و پیشگیری از بیماری های مزمن چشمی موثر است.
- اسفناج: یک فنجان اسفناج حاوی 20.4 میلی گرم لوتئین و زاگزانتین است که مصرف آن به صورت پخته باعث می شود بدن لوئتین موجود در آن را بهتر جذب کند.
- بروکلی: این سبزی سرشار از فیبر خوراکی حاوی مقدار قابل توجهی ویتامین ث و بتاکاروتن همچنین لوتئین و زاگزانتین است که برای سلامت چشم مفید هستند.
- تخم مرغ: یکی از سالم ترین مواد خوراکی برای شروع کردن روز مصرف تخم مرغ است. بنابراین مصرف این ماده خوراکی پروتئینی به دلیل دارا بودن لوتئین، ویتامین ای و اسیدهای چرب امگا 3 و دیگر مواد مغذی و ویتامین ها توصیه می شود.
- پرتقال: این میوه که حاوی ویتامین ث است به بهبود سلامت بافت های چشم کمک می کند. علاوه بر این، مصرف ویتامین ث باعث می شود تا دیگر آنتی اکسیدان ها همچون ویتامین ای در چشم ها تولید شوند.
به گزارش"انجمن آرپی و اشتارگارت ایران تی
یلم"به نقل ازایستنا، به گفته متخصصان موسسه ملی بینایی آمریکا، اگر شما به دلیل خوب ندیدن در انجام فعالیتهای روزمره خود با مشکل مواجه هستید، ممکن است به کم بینایی مبتلا باشید.
متخصصان این موسسه اظهار میکنند: در حالی که از دست دادن بینایی به دلیل بالا رفتن سن در افراد طبیعی است اما کمبینایی علامت طبیعی از پیری نیست.
برخی از علائم هشدار دهنده کم بینایی عبارتند از
- دشواری در تشخیص چهره دوستان و آشنایان.
- مشکل داشتن در انجام فعالیتهایی از قبیل خیاطی یا مطالعه.
- دشواری در تشخیص رنگها و لباسها.
- مشکل داشتن در انجام فعالیتهای منزل به دلیل اینکه احساس میکنید چراغها مانند گذشته پرنور نیستند.
- مشکل داشتن در خواندن تابلوهای موجود در خیابانها یا سردر مغازهها.
به گفته متخصصان موسسه ملی بینایی آمریکا، در صورت مشاهده هر یک از این علائم در خود به پزشک مراجعه کنید.
..::::انحراف چشم در سنین مختلف درمانهای متفاوتی دارد::::..
به گزارش"انجمن آرپی و اشتارگارت ایران تی یلم"، دکتر عباس عطارزاده، در تعریف استرابیسم (انحراف چشم) گفت: تعریفی که ما از استرابیسم در چشم پزشکی داریم با تعریف بیمار و همراهان وی کمی متفاوت است. وقتی دو چشم به یک شیء نگاه میکنند تصاویر، روی نقاط مشابه، همسان و همگن شبکیه میافتد و باعث می شود شیء را سه بعدی ببینیم، اما در صورتی که تصاویر روی نقاط همگن شبکیه نیفتد، فرد از نظر چشم پزشکی دچار انحراف چشم شده است. این در حالی است که ممکن است فرد در ظاهر هیچگونه جا به جایی چشم نسبت به حالت طبیعی نداشته باشد.
وی افزود: از نظر بیمار و همراهان وی انحراف چشم هنگامی اتفاق میافتد که در ظاهر چشمها سرجای خودشان نبوده و یکی از چشمها در بالا یا پایین و یا داخل یا خارج قرار گرفته باشد.
استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره زمان تشخیص استرابیسم توضیح داد: در بعضی مواقع انحراف چشم در بدو تولد توسط متخصص قابل تشخیص است. اما معمولا تشخیص آن در 3-4 ماهگی نوزاد امکانپذیر است.
وی هشدار داد: زمانی که استرابیسم در زمان کودکی تشخیص داده نشود به مرور زمان میتواند باعث شود یکی از چشمها تصویر را به علت دو بینی یا جابجایی از مغز حذف کند. این مسئله تنبلی چشم را به همراه دارد.
دکتر عطارزاده درباره نقش عوامل وراثتی و محیطی در بروز استرابیسم گفت: برخی انحرافات چشمی به صورت ارثی منتقل میشوند. از سوی دیگر فلج اعصاب چشمی، شکستگی در پی ضربه به استخوانهای حدقه و درگیری ماهیچهها در شکستگی یا جابهجایی، در رفتن محل اتصال عضله به حدقه و ایجاد تومورهای داخل مغز که روی اعصاب فشار وارد کنند از جمله عوامل دیگری هستند که ممکن است در هر سنی فرد را درگیر استرابیسم کنند.
وی در رابطه با درمان انحراف چشم گفت: انحراف چشم در سنین مختلف درمانهای متفاوتی دارد و به طور کلی در هر سطحی از بیماری قابل درمان است.
دکتر عطارزاده افزود: سعی بر این است که انحرافات چشم را در مرحلهای تشخیص بدهیم که دید دو چشمی در حال تکامل است. در سنین یکونیم سالگی، دوسالگی، سه سالگی و بعضی موارد تا هفت سالگی تشخیص بیماری اهمیت دارد. اما از سن هفده سالگی به بعد به علت تکامل دید، حساسیت کمتری وجود دارد.
استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز ضمن بیان اینکه اگر بیماری به صورت اکتسابی ایجاد شده باشد، بیمار از دوبینی شکایت میکند، اظهار کرد: ولی اگر انحراف چشم به شکل ارثی و یا از زمان کودکی وجود داشته باشد، دیگر دوبینی مشکل فرد نیست بلکه مغز، خود به خود تصویر یکی از چشمها را حذف کرده است. در این صورت فرد بیشتر برای زیبایی مایل به عمل جراحی است.
این فوق تخصص چشم در پایان خاطرنشان کرد: انحراف چشم از بدو تولد تا پایان عمر در هر مرحله درمانهای خاصی دارد که قابل انجام است. ولی ممکن است برخی از عوارض که در دوران طفولیت بر جای میگذارد در صورت عدم مراجعه در سنین بالا برگشت ناپذیر باشد.
وی افزود: در بیست و سومین کنگره سالیانه چشم پزشکی ایران و در روز ششم آبان ماه جلسهای برنامهریزی شده است که طی آن به طور کامل به بیماری استرابیسم خواهیم پرداخت.
دکتر عطارزاده همچنین با بیان اینکه در این سمپوزیوم، مهمانی خارجی دارای درجه فوق تخصص، تازهترین مباحث مطرح در حوزه چربیهای حدقه و اتصالات ماهیچههای چشم به حدقه را ارائه میکند، گفت: در ادامه چندین سخنرانی درباره ماهیچههای مایل چشم در 4-5 قسمت توسط چشم پزشکان داخل کشور ایراد خواهد شد.
استاد چشم پزشکی شیراز دلیل انتخاب این موضوع را لزوم دقت بالا در عمل جراحی و اهمیت تشخیص این ماهیچهها دانست و گفت: جلسه با بحث و گفتوگو پیرامون همین موضوع پایان خواهد یافت.
بر اساس این گزارش، بیست و سومین کنگره سالیانه انجمن چشم پزشکی ایران از تاریخ ششم تا نهم آبان ماه امسال در مرکز همایشهای رازی تهران برگزار میشود.
..:::: نمناکی چشم از مشکلات سالمندان است::::..
دکتر احمد شجاعی در گفت وگو با ایسنا با بیان اینکه نمناک بودن چشمها یکی از مشکلاتی است که اغلب سالمندان از آن رنج میبرند، گفت: در این حالت به نظر میرسد فرد در حال گریه کردن است و یا شیء به داخل چشم او فرو رفته است.
وی گفت: آبریزش چشم مشکلی متداول به ویژه در بین سالخوردگان است که مسدود شدن یکی از مجراهای اشک متداولترین علت آن است اما دلایل مختلف دیگری نیز ممکن است وجود داشته باشد.
دکتر شجاعی در ادامه افزود: علت این امر تنگ شدن مجرای اشک ریزی در چشم افراد سالمند است، بر اثر این عارضه کانالهایی که وظیفه زهکشی اشک چشم را بر عهده دارند به درستی عمل نمی کنند اشک چشم به جای جمع شدن توسط کانالها، بر روی صورت سرازیر می شود.
این جراح و متخصص چشم پزشک گفت: اگر علائم خفیف باشند ممکن است نیازی به درمان نباشد. اما چنانچه فرد سالمند در اثر این اتفاق دارای ناراحتی و استرس باشد می توان با انجام عمل جراحی نسبت به باز کردن مجرای اشکی اقدام کرد.